Tatil dönüşü isteksizlik normal mi?

Tatil dönüşü sonrası yaşanan isteksizlik, halsizlik ve odaklanma güçlüğü, İstanbul’da bulunan İAÜ VM Medical Park Florya Hastanesi’nden psikolog Dilara Dalyan’ın açıklamalarına göre “doğal bir uyum sürecinin” parçası olabilir. Dalyan, bu durumu “Tatil dönüşü sendromu” olarak tanımlıyor ve tıbbi bir hastalık olmadığını, beynin yeni bir düzenle uyum sağlamak için zaman alabileceğini belirtiyor. Tatil sırasında esnek bir yaşam tarzına alışan bireylerin, işe veya okulda artan sorumluluk ve kontrol beklentisiyle karşılaşması isteksizlik ve kaygı yaratabiliyor.

Uyku düzenindeki değişiklikler bu süreci zorlaştırabilir; geç yatıp geç kalkmaya alışanların erken uyanmaya zorlandığında sosyal jet‑lag benzeri bir uyum güçlüğü yaşadığı ve motivasyon düşüklüğü, öfke gibi psikolojik yansımalar ortaya çıktığı kaydediliyor. Ayrıca, tatil süresince dijital detoks yapan kişilerin iş ortamına dönüşte yoğun e‑posta ve bildirim trafiğiyle karşılaşmasının aşırı uyarılma hissini artırıp tükenmişlik duygusunu tetikleyebileceği ifade ediliyor. Dalyan, kronik stres yaşayan, doyum alamayan ve mükemmeliyetçi bireylerin bu dönemi daha yoğun yaşayabileceğini söylüyor.

Dalyan’ın önerileri arasında – işe dönüşün ilk günlerinde e‑postaları öncelik sırasına koymak, aşırı iş yükünden kaçınmak ve kısa molalar vermek; gün içinde kısa yürüyüşler ve sosyal molalarla zihinsel rahatlama sağlamak; 100 % performans beklentisinden kaçınmak; tatil sonuna bir tampon gün ekleyerek uyku düzenini toparlamak; hafta sonu veya akşam saatlerinde küçük keyifli aktiviteler planlayarak dinlenme alanı oluşturmak yer alıyor. İki hafta içinde belirtilerin azalması beklenirken, bu sürenin uzaması durumunda depresyon gibi ciddi bir duruma geçiş olabileceği uyarısında bulunuluyor.