Avrupa’da Sıcak Hava Dalgası Can Aldı! Uzmanlardan Çocuk ve Yaşlı Uyarısı

Evet arkadaşlar, sıcaklar Avrupa’yı kasıp kavuruyor. Öyle bir sıcak hava dalgası ki, 2003 yazını aratmayacak cinsten. O zaman kıta genelinde yaklaşık 70 bin kişi hayatını kaybetmişti. Şimdi yine aynı tehlike kapıda. Hatta uzmanlar, “Bu sıcaklarla baş edemeyebiliriz” diyor.

Fransa’dan gelen haber yürekleri dağladı. Pazartesi günü, sadece pazartesi, iki çocuk bir otomobilin içinde hayatını kaybetti. Düşünsenize, araba güneşin altında kalmış, içerisi adeta fırına dönmüş. Çocukların vücudu bu kadar yüksek sıcaklığa dayanamamış. İşte bu olay, küçüklerin ne kadar savunmasız olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Kamuoyunda sıcak hava dalgaları denince akla hep yaşlılar gelirdi. “Dedeler, nineler…” diye düşünürdük. Ama bu olay gösterdiki, çocuklar da en az onlar kadar risk altında. Hatta belki daha fazla. Lancet Countdown’ın 2026 Avrupa raporu diyor ki, sıcak hava dalgaları bir yaş altındaki bebekleri ve 65 yaş üstü kişileri “orantısız biçimde” etkiliyor. Yani bu iki grup, sıcaktan en çok etkilenenler.

Rakamlar da çarpıcı. 2015-2024 döneminde yaşlıların sıcak hava dalgasına maruz kalma oranı, 1991-2000 dönemine göre yüzde 266 artmış. Bebeklerde ise bu artış yüzde 121. Yani neredeyse iki katı. Bu ne demek? Her geçen yıl daha fazla insan bu sıcakların kurbanı oluyor.

Fransız epidemiyolog Noemie Letellier anlatıyor: Yaşlıların aşırı sıcaklardan daha ağır etkilenmesi sadece fizyolojik değil, aynı zamanda sosyal. Yani yoksulluk, yalnızlık, bakıma muhtaçlık gibi etkenlerde var. Paris’teki Pitié-Salpêtrière Hastanesi Geriatri Bölüm Başkanı Jacques Boddaert diyorki, sıcaklar yaşlı hastalar için “gerçek bir çileye” dönüşüyor. Neden mi? Yaş ilerledikçe vücudun ısıyı kontrol etme kapasitesi azalıyor. Susuzluk hisside zayıflıyor. Yani yaşlı, su içmesi gerektiğini bile anlamıyor. Susuz kaldığını fark ettiğinde ise çok geç olmuş oluyor.

Birde ilaç meselesi var. Kalp hastalıkları için kullanılan bazı ilaçlar, idrar söktürücü etki yapıyor. Zaten sıcakta terle kaybedilen su, birde ilaçlarla vücuttan atılınca, işler iyice çığırından çıkıyor.

Yaşlılara bakım verenlerin yazın tatile çıkmasıda ayrı bir risk. Boddaert uyarıyor: “Bu durum çok tehlikeli hale gelebilir.” Yani bakıcılar bir haftalığına tatile gidiyor, yaşlı evde yalnız kalıyor. O sıcakta ne yapacak? Su mu içecek? İçemezki, susamıyorki.

Letellier ise tüm yaşlıların aynı risk altında olmadığını söylüyor. Ekonomik sıkıntı çeken, kronik hastalığı olan, engeli bulunan, yalnız yaşayanlar daha kırılgan. Özellikle yalnız yaşayan yaşlı kadınlar, erkeklere göre daha sınırlı kaynaklara sahip oldukları için ek risk altında. Yani durum kadınlar için daha vahim.

Gelelim çocuklara… Aşırı sıcakların küçük çocukların ölümüne yol açması nadir olsa da, yüksek sıcaklıklar birçok sağlık sorununu tetikliyor. Journal of Climate Change and Health’de 2024’te yayımlanan bir incelemeye göre, aşırı sıcaklar erken doğum ve düşük doğum ağırlığı ile ilişkilendiriliyor. Üstelik çocuklarda acil servis başvuruları, astım atakları, sıcak çarpması riski artıyor. Okul performansları bile düşüyor. Yani sıcak, çocukların beyninide etkiliyor.

Hamileler unutulmamalı. Climate Central’ın geçen yılki raporu, iklim değişikliğinin son beş yılda 200’den fazla ülkede hamileler için riskli sıcak günlerin yıllık ortalamasını en az iki katına çıkardığını söylüyor. Yani anne karnındaki bebekler bile tehdit altında.

Neyse, hemen önlemlerden bahsedelim. İngiltere’den Portsmouth Üniversitesi’nden Doç. Heather Massey diyorki, bol su için, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın. Evlerin serin kalması için gündüz perde ve panjurları kapatın. Geceleri ise pencereleri açarak içeri birikmiş sıcaklığı dışarı atın. Basit ama hayat kurtaran tavsiyeler.

Bu sıcaklar daha ne gösterecek bilmiyorum. 2003’teki gibi 70 bin can mı gidecek? Yoksa daha mı kötü olacak? İklim değişikliği işte, her şeyi daha sık, daha şiddetli ve daha uzun hale getiriyor. Allah hepimizi korusun. Gelişmeleri takip ediyoruz.

Kaynak: Orijinal Haber