Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48 yaşında, Bedfordshire’da ikamet eden iki çocuk babası, İngiltere’de gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybederek nöbet geçirdi. MR taramasında hipofiz bezinde 11 mm’lik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak görme kaybına yol açabilirdi ve beyin tabanında, karotid arterlere ve optik sinirlere yakın konumda bulunuyordu.

Ameliyat University College London Hastanesi’nde gerçekleştirildi. Cerrahlar, burundan ilerletilen ince endoskop ile kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı. Damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert zar tabakasının altında bulunduğu için güvenli çıkarma noktası belirlemek zorlaştı. Bu noktada geliştirilen yapay zeka sistemi devreye girdi; canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar ile sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Sistem, yüzlerce hipofiz tümörü operasyonunun videosu üzerinde eğitildi; görüntülerde damar ve sinir konumları tek tek işaretlenerek yapay zekanın önemli anatomik yapıları tanıması sağlandı.

Ameliyat sonrası Hibbert’in görmesinde belirgin iyileşme görüldü. Gözlerini açtığında yaklaşık 360 derece görüş elde ettiğini ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görme birkaç günde bir daha iyileşti. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek enerjisinin geri geldiğini ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını belirtti. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.