İsparta’da Tarihi Bulgu: Danyal’ın Rüyasıyla Dolup Taşan Tek Litürik Kap!
İsparta’nın Yalvaç ilçesinde bulunan Pisidia Antiokheia Antik Kenti’nde kazı çalışmaları sürüyor. Bugün, 1500 yıllık bir litürik kap ortaya çıktı. Kapta Danyal Peygamber’in rüyası, 4 canavar ve aslan aynı sahnede yer alıyor. Arkeolog Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, kazı sırasında bu eseri tespit etti, 713 yılındaki Arap akınları sırasında tahrıp olan kilisenin yıkıntıları içinde buldu.
Bu kap, iki kulplu bir litürik formda yapıldı ve üzerindeki figürler Hristiyan ikonografisinin klasik unsurlarını taşıyor. Milattan sonra 6. yüzyıla tarihlenen bu eser, Danyal’ın Babil Kralı II. Nebukadnezar dönemindeki sürğun hayatını anlatıyor. Rüyasında aslanlara atılmış olsa da Danyal zarar görmemiş, bu da ilahi korumanın işareti olarak kabul ediliyor. Kapta denizden çıkan dört canavar da gökyüzünden süzülen bir insan figürüne benzetiliyor, bu da Mesih’in gelişini simgeliyor.
Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, eserin iki yüzünde de Danyal ve dört canavarın aynı kompozisyonda yer aldığını belirtti. Ayrıca aslan, geyik ve köpek motiflerinin de bulunduğunu söyledi. Özhanlı, ‘kap, Hristiyan ikonografisiyle aynı anda dört yaratığı birleştiren başka bir örnek yok’ diyor. Bu, eseri dünya çapında tek yapıyı oluşturuyor.
Antik kent, Hristiyanlık tarihinin önemli bir merkezi olarak kabul ediliyor. Aziz Pavlus ve Aziz Barnabas’ın 46 yılında kente gelip ilk vaazlarını verdiği kaydediliyor. İznik Konsili sonrası Antiokheia, Pisidia bölgesinin metropolitlik merkezi oldu. Bu bulgu, antiik kentte seramik üretiminin gelişmiş olduğunu gösteriyor.
Bu eşsiz bulgu, Isparta’daki arkeoloji ekiplerinin sürekli araştırmalarını sürdürmesi için bir motivasyon kaynağı oldu. Gelecekte daha fazla litürik eserin ortaya çıkması bekleniyor; kazı ekibi, kap gibi başka harika buluntular bulmayı hedefliyor. Bugün, kazı sırasında elde edilen kalıpların sayısı, antik kentte seramik üretiminin o kadar gelişmiş olduğunu gösteriyor ki, bu da bölgenin tarihi zenginliğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Öyle ki, uzmanlar, Antiokheia’nın kendi ihtiyacını karşılayabilecek ölçüde büyük bir seramik üretim merkezine sahip olduğunu düşünüyor, bu da tarihin ise bir parçası olarak kalıyor.
Kazı ekibi, bu kapla birlikte, Danyal’ın rüyasında gördüğü dört canavarın her birinin farklı krallıkları simgelediğini, özellikle Roma İmparatorluğu’nun da bu figür içinde yer aldığını açıklamaya devam ediyor. Bu bakımdan, eserin Hristiyanlık tarihinde Mesih’in gelişini bildiren ilk görsel belgelerden biri olduğu söylenebilir. Eserin iki yüzünde yer alan aslan, geyik ve köpek motifleri, o dönemin sanatsal anlayışını yansıtıyor. Bu bağlamda, arkeologlar, kap üzerindeki ikonografiyi, Hristiyan ikonografisiyle birleştirilen tek örnek olarak tanımlıyor.
Sokağa çıktığında, kazı sahnesi şu an için gerçek bir macera gibi görünüyor. Çiftler, antik kalıntılar arasında dolaşırken, havada eski taşların kıpırtısı duyuluyor. Orada bulunan seramik kalıplar, bir zamanlar burada büyük bir el sanatının merkezi olduğu ipucunu veriyor. Kapın üzerindeki figürler, bir yandan da o döneme ait dini inançları yansıtıyor, diğeri ise tarihsel olayları anlatıyor.
Bakalım bundan sonra ne olacak? Kazı ekibi, yeni buluntularla ilgili daha fazla bilgi yayınlamaya devam edecek. Gelişmeleri yakından takip ediyoruz, kim bilir belki başka bir harika eseri keşfederler.
Kaynak: Orijinal Haber
