C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığına karşı yaygın bir takviye olarak kullanılıyor ancak geniş çaplı araştırmalar bu vitaminin hastalığı önleme konusundaki etkisinin sınırlı olduğunu gösteriyor. 1970 yılında Linus Pauling, günlük 1000‑2000 mg C vitamini alımını önererek bu görüşlerini savundu; ancak sonrasında yapılan eleştiriler ve daha kapsamlı çalışmalar, Pauling’in iddialarını desteklemedi. 2023 yılında yayımlanan 2736 sağlıklı bireyi kapsayan 10 araştırmanın meta analizinde, günde en az 1000 mg C vitamini alanların ağır soğuk algınlığı belirtilerinde yüzde 15 azalma yaşandığı, fakat hafif belirtilerin süresinin kısaltılmadığı bulunmuş.

Diğer çalışmalar, düzenli C vitamini kullanımının yetişkin ve çocuklarda belirtilerin şiddetini ve süresini yaklaşık yüzde 8‑14 oranında azaltabileceğini gösteriyor. Bu fark günlük yaşamdaki etkiyi küçüktür; örneğin, beş gün süren ağır bir soğuk algınlığının süresi ortalama 12 saat kısaltılabiliyor. Ancak belirtiler başladıktan sonra C vitamini almanın belirgin bir faydası görülmedi.

Uzun süreli yüksek doz C vitamini tüketimi ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi yan etkilere yol açabilir; aynı zamanda böbrek taşı riskini artıran oksalat atılımına neden olabilir. C vitamini demir emilimini artırdığından hemokromatozis gibi kalıtsal hastalıklara sahip kişilerde aşırı demir birikimine yol açabilir. Ayrıca bazı kanser tedavileri ve statin ilaçlarla etkileşime girebilir. Bu nedenle, özellikle yüksek dozlu ve düzenli takviye kullanımını düşünülürken doktorla görüşmek önemlidir.