BM’den hava kirliliği uyarısı: ‘Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir’

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) nin yıllık hava kalitesi raporunda, iklim değişikliğiyle birlikte daha sık ve şiddetli hale gelen orman yangınlarının, özellikle gelişmiş ülkelerde sanayi ve ulaşım kaynaklı kirlilik azaldığında bile hava kirliliğinin en önemli kaynağı olduğunu vurguladı. Raporda, 1990’lardan bu yana dünya genelinde orman yangınlarının sayısının üç katına çıktığı ve 2010‑2018 döneminde her yıl yaklaşık 100.000 ek ölümle ilişkilendirilebileceği bildirildi. Bu ölüm sayısının, yangın dumanının PM2.5 ve diğer küçük partiküllerin akciğerlerin derinliklerine nüfuz ederek solunum ve kardiyovasküler hastalıkları tetiklediği göz önünde bulundurularak hesaplandığı belirtiliyor.

2025 yılında Kanada’nın kuzeyi, Rusya’nın bazı bölgeleri ve Batı‑Orta Afrika’da artan yangınlar nedeniyle PM2.5 seviyelerinin uzun dönem ortalamalarının üzerine çıktığı rapor edildi. İspanya’nın kuzeybatısı da yaz sonu yaşanan olağanüstü yangınların ardından yüksek kirlilik seviyeleri gözlemledi. WMO Bilim Sorumlusu Lorenzo Labrador, “Şehriniz ne kadar temiz olursa olsun, orman yangınlarından kaynaklanan büyük miktarda kirlilik bu bölgelerdeki hava kalitesini olumsuz etkileyebilir” dedi. O, yangın dumanının taşıdığı çok sayıda zehirli kimyasalın solunmasının vücutta iltihaplanmaya ve akciğer hastalıklarına yol açabileceğini vurguladı.

WMO, aşırı sıcakların dünya ısındıkça daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli hale geleceğini belirtti. Bu durumun, büyük orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırarak Dünya Sağlık Örgütü’nün hava kalitesi hedeflerine ulaşmayı zorlaştırabileceği uyarısı yapıldı. Böylece, iklim değişikliğiyle birlikte hava kirliliğinin birlikte ele alınması gerektiği mesajı güçlendi.