Araştırma ortaya koydu: Vücuttaki organlar farklı hızlarda yaşlanıyor

Avusturya Bilimler Akademisi CeMM Moleküler Tıp Araştırma Merkezi ve Viyana Üniversitesi Ludwig Boltzmann Ağ Tıbbı Enstitüsü araştırmacıları, 983 kişiden toplam 40 farklı doku türüne ait 25 712 yüksek çözünürlüklü görüntüyü inceleyerek yapay zeka destekli “doku saatleri” geliştirdi. 480 milyon görüntü parçası analiz edilen modeller, doku görünümünün en belirgin faktörünün yaş olduğunu ortaya koydu ve organ bazlı biyolojik yaş tahmininde ortalama 4,9 yıl hata payı sağladı. Bu çerçevede, akciğer, böbrek, pankreas, kalp, beyin, cilt ve bağırsak gibi organların mikroskobik yapılarına dayalı biyolojik yaş tahminleri elde edildi.

Araştırma, organların farklı zaman çizelgelerinde yaşlandığını gösterdi. Akciğer, böbrek, pankreas ve adrenal bezlerde 20‑40 yaşları arasında hızlanmış yaşlanma belirtileri tespit edildi, bazı dokularda ise değişimler daha ileri yaşlarda ortaya çıktı. Rahimde menopoz döneminde belirgin bir yaşlanma değişimi gözlendi. Böbrek yetmezliği, diyabet gibi kronik hastalıklarla da organ bazlı yaşlanma sinyalleri ilişkilendirildi; diyabet özellikle pankreastaki yaşlanmayı güçlendirdi.

Doku örneklerinden elde edilen yaşlanma verileri kan örneklerindeki gen aktivitesi profilleriyle karşılaştırıldı ve kan temelli modeller geliştirilerek Alzheimer, Crohn, kistik fibroz, vaskülit, diyabet ve inme gibi hastalıklarla bağlantılı yaşlanma örüntüleri tahmin edildi. Çalışmanın sonuçları Nature Medicine dergisinde yayımlandı.