Cuma, 11 Eylül 2026

Kuru temizlemede kullanılan kimyasalda yeni bulgu: Karaciğer hasarı riski 3 kat yüksek

Mine Ulubatli 3 dk okuma 0 yorum

Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) araştırmacıları, 2017‑2020 yılları arasında ABD genelinde 20 yaş ve üstü bireylerden alınan kan örneklerini inceleyerek, kanında tetrakloroetilen (PCE) bulunan kişilerin ciddi karaciğer fibrozisi geliştirme olasılığının, PCE tespit edilmeyenlere göre üç kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Çalışma, National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) veri setini kullandı ve nüfusun yaklaşık yedi binlisinin kanında ölçülebilir düzeyde PCE bulunduğunu rapor etti.

PCE, yağları çözmede etkili olan renksiz, sentetik bir sıvıdır ve kuru temizleme, el işi yapıştırıcıları, leke çıkarıcılar ve paslanmaz çelik parlatıcıları gibi ürünlerde bulunur. En yaygın maruz kalma yolu solunmadır; kuru temizleme sonrası kıyafetler zaman içinde küçük miktarlarda PCEyi havaya salar. Kimyasal ayrıca toprak ve yer altı sularına karışarak içme suyunu kirletebiliyor. Araştırmada, kanındaki PCE yoğunluğunun her 1 nanogram/mililitre artışında, ciddi karaciğer fibrozisi riskinin beş kat arttığı belirlendi. Bu ilişki, yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken ve eğitim düzeyi gibi faktörler hesaba katıldıktan sonra da devam etti.

Ciddi karaciğer fibrozisi, karaciğerin tekrar tekrar zarar görmesi sonucu yara dokusunun birikmesiyle ilerler ve ilerlemesi halinde karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri veya ölümle sonuçlanabilir. Araştırmada, PCE maruziyetine bağlı fibrosis, alkol tüketimi veya karaciğerde yağ birikimiyle açıklanamadı; bu da çevresel kimyasalların bazı karaciğer hastalıklarında rol oynadığını gösteriyor. Dr. Brian P. Lee, “İçki içmiyorsam ve karaciğer hastalığıyla ilişkilendirilen sağlık sorunlarından hiçbirine sahip değilsem nasıl karaciğer hastalığım olabilir?” diye soran hastalara cevap olarak PCE’ye maruz kalmanın olası bir sebep olabileceğini belirtti. Yüksek gelirli bireylerin kuru temizleme hizmetlerini daha sık kullanması ve kuru temizleme tesislerinde çalışanların uzun süreli doğrudan maruziyet altında olması, riskin daha yüksek olduğunu gösteriyor. PCE, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından muhtemel kanserojen olarak sınıflandırılmış ve ABD Çevre Koruma Ajansı, toksik etkileri nedeniyle kuru temizlemede kullanımını 10 yıllık bir süreçte aşamalı olarak kaldırmaya başladı. Bu bulgular, çevresel kimyasalların karaciğer sağlığı üzerindeki önemli etkisini ortaya koyuyor.

Mine Ulubatli
Mine Ulubatli

Bu yazar hakkında henüz bilgi eklenmedi.

Yorum Yap