BM’den hava kirliliği uyarısı: ‘Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir’
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) raporunda, iklim değişikliği ile birlikte artan orman yangınlarının hava kirliliğinin en büyük kaynaklarından biri haline geldiğini belirtti. Kuruluş, birçok gelişmiş ülkede sanayi ve ulaşımdan kaynaklanan kirliliğin azaldığını, ancak yangınlardan yayılan dumanın bu iyileşmeyi tersine çevirebileceğini uyardı. WMO’nun bilim sorumlusu Lorenzo Labrador, orman yangınlarından çıkan PM2.5 adlı çok küçük partiküllerin uzun mesafelerle taşınabildiğini ve solunum ile kalp‑damar hastalıklarına yol açabileceğini vurguladı. “Şehriniz ne kadar temiz olursa olsun, orman yangınlarından kaynaklanan büyük miktarda kirlilik taşınırsa bu bölgelerdeki hava kalitesi de olumsuz etkilenebilir” dedi.
Araştırma, 1990’dan bu yana aşırı yangın dumanı olaylarının sayısının üç katına çıktığını gösterdi. 2010‑2018 döneminde her yıl yaklaşık 100 bin ek ölüm bu olaylarla ilişkilendirilebiliyordu. 2025’te Kanada’nın kuzeyi, Rusya’nın bazı bölgeleri ve Batı‑Orta Afrika’da artan yangınlar nedeniyle PM2.5 seviyeleri uzun dönem ortalamalarının üzerine çıktı. İspanya’nın kuzeybatısı da yaz sonunda yaşanan olağanüstü yangınların ardından yüksek kirliliğe sahip bölgelere örnek oldu.
WMO, sıcaklık artışının dünya genelinde daha sık, daha şiddetli ve uzun süreli orman yangınlarına yol açtığını belirtti. Bu durumun, Dünya Sağlık Örgütü’nün hava kalitesi hedeflerine ulaşmayı daha da zorlaştırabileceği uyarısı yapıldı. Orman yangınlarından yayılan partiküllerin çok sayıda zehirli kimyasal taşıması, solunmasının vücutta iltihaplanma ve akciğer hastalıklarına yol açabileceğini Labrador, ekledi.
