ABD’de 4 bin yıllık hastalık geri dönüyor: Florida alarmda
Florida’da cüzzam vakaları son dönemde önemli ölçüde artış gösterdi. Geçen yıl eyalette 36 yeni vaka tespit edildi; bu, 1992’den bu yana kaydedilen en yüksek sayıdır. Bu 36 vakadan en az 26’sının eyalet içinde yerel bulaş yoluyla ortaya çıktığı bildirildi ve bu, son on yıl içinde ABD’nin herhangi bir eyaletinde kaydedilen en yüksek yerel bulaş sayısı oldu. 2026’nın ilk aylarında ise 19 yeni vaka rapor edildi. ABD genelinde yılda yaklaşık 100 ila 200 cüzzam vakası görülürken, Florida’da geçen yıl tespit edilen 36 vaka eyaletin sağlık sistemine yeni bir zorluk sunmaktadır.
Florida Üniversitesi Tıp Fakültesi enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. Norman Beatty, vakaların çoğalmasının “gelişmekte olan” bir enfeksiyon hastalığı olarak ortaya çıktığını belirtti. Beatty’ye göre, Mycobacterium leprae ve Mycobacterium lepromatosis bakterileri, armadillo yuvalarının çevresindeki toprakla temas yoluyla yayılabilir. Armadillolar, bakteriyi taşıyabilen ve insanların hayvanlara dokunması, onları avlaması veya tüketmesiyle bulaş riskini artırabilir. Cüzzama neden olan bakteriler son derece yavaş çoğalır ve hastalık insandan insana kolaylıkla bulaşmaz; bulaş için genellikle enfekte kişinin tükürük veya mukusuyla uzun süreli ve yakın temas gerekir. Açık yara bulunan kişiler için armadillo yuvalarının çevresindeki toprakla temas büyük bir risk oluşturur.
Türkiye’de ise cüzzam tamamen yok noktasına yakın bir durumda. Uluslararası Sağlık Örgütü’nün “10 bin nüfusta 1 vakanın altına inilmesi” hedefine Türkiye yıllar önce ulaşmıştır. Şu anda ülkede yaklaşık 485 ila 600 cüzzam hastası kayıtlıdır ve yıllık yeni vaka sayısı tek haneli rakamlarla sınırlı, yılda yalnızca 3 ila 6 vakayı aşmamaktadır. Dr. Türkan Saylan’ın yürüttüğü halk sağlığı modeli, hastalığın tedavi edilebilir olduğunu vurgulayarak cüzzamlı hastaları toplumdan izole etmeyi bırakmış ve 1976’da kurduğu Cüzzamla Savaş Derneği ile 1986’da Hindistan hükümeti tarafından verilen Uluslararası Gandhi Ödülü ile tanınmıştır. Türkiye’de DSÖ’nün lepra danışmanlığını uzun yıllar üstlenmiştir.
