Yeni kanser raporu: Vakalar 2050’ye kadar yüzde 67 artabilir
Amerikan Kanser Derneği (ACS) ve Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından yayınlanan yeni bir çalışma, 2024’te dünya genelinde yaklaşık 21 milyon kanser teşhisi konduğunu ve 9.8 milyon kişinin kanser nedeniyle hayatını kaybettiğini gösteriyor. Araştırmacılar, bireylerin yaşamları boyunca kanserle karşılaşma olasılığının her beş kişiden biri olduğunu; erkeklerde ölüm riskinin 1/9, kadınlarda ise 1/13 olduğunu belirtti.
Nüfus artışı ve yaşlanmanın etkisiyle, 2050’de yıllık yeni kanser vakası sayısının 34 milyona ulaşması öngörülüyor; bu, 2024’e kıyasla yüzde 67’lik bir artışa işaret ediyor. Çalışma, 186 ülke ve 34 kanser türü verisini kapsıyor. Akciğer kanseri, hem yeni vakalar hem de ölüm sayısı bakımından dünya çapında ilk sırada yer alıyor: 2024’te 2.6 milyon yeni vaka ve 1.9 milyon ölüm kaydedildi. Tütün kullanımı, hastalığın başlıca nedeni olarak öne çıktı. Kadınlar arasında en sık görülen kanser ise meme kanseri; bu yıl 2.4 milyon yeni vaka ve 694 bin ölüm rapor edildi.
Bölgesel farklılıklar da gözlemleniyor. Batı Afrika’da meme kanseri sıklığı Avustralya ve Yeni Zelanda’ya göre yarı yarıya daha düşük olsa da, bölgedeki kadınların ölüm riski iki kat daha yüksek; bu durum teşhis ve tedaviye erişimdeki eşitsizliklerle açıklanıyor. Kolorektal kanser, 2 milyondan fazla yeni vaka ve 918 bin ölümle ikinci en yaygın ölüm nedeni oldu. Karaciğer, mide ve pankreas kanserleri sırasıyla 732 bin, 642 bin ve 491 bin ölümle öne çıktı. Araştırmanın dikkat çeken sonucuna göre kanser ölümlerinin yaklaşık yarısı, değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasıyla önlenebilir; erken teşhis ve zamanında tedavi bu oranı önemli ölçüde düşürebilir. Tütün bırakma, enfeksiyon önleme, alkol tüketiminin azaltılması, sağlıklı kilo ve düzenli fiziksel aktivite, kanserden korunmada kritik faktörler olarak gösterildi. Rahim ağzı kanseri, HPV aşısı ve tarama imkanlarına rağmen 26 Sahra Altı Afrika ülkesinde kadınlarda kanser kaynaklı ölümlerin başlıca nedeni olmaya devam ediyor.
