BM’den hava kirliliği uyarısı: ‘Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir’

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2025 hava kalitesi ve iklim raporunda, iklim değişikliğiyle birlikte artan sıklıkta ve şiddetinde orman yangınlarının, hava kirliliğinin en önemli kaynaklarından biri haline geldiğini belirtti. Gelişmiş ülkelerde sanayi ve ulaşımdan kaynaklanan kirliliğin azaldığı gözlemlenmesine rağmen, orman yangınlarından yayılan dumanın bu iyileşmeyi tersine çevirebileceği uyarısında bulundu.

Raporda, PM2.5 olarak adlandırılan çok küçük parçacıkların orman yangınları ve egzoz dumanı ile yayıldığı, solunum yolu ve kalp‑damar hastalıklarıyla ilişkilendirildiği vurgulandı. 1990’ların sonlarından bu yana aşırı yangın dumanı olaylarının üç katına çıktığı ve 2010‑2018 döneminde her yıl yaklaşık 100 bin ek ölümün bu olaylara bağlanabileceği raporlandı. 2025’te Kanada’nın kuzeyi, Rusya’nın bazı bölgeleri, Batı‑Orta Afrika ve İspanya’nın kuzeybatısında artan yangınlar nedeniyle PM2.5 seviyelerinin uzun dönem ortalamalarının üzerine çıktığı bildirildi.

WMO bilim sorumlusu Lorenzo Labrador, “Şehriniz veya bölgeniz ne kadar temiz olursa olsun, orman yangınlarından kaynaklanan büyük miktarda kirlilik taşınırsa bu bölgelerdeki hava kalitesi de olumsuz etkilenebilir” dedi. Aşırı sıcakların dünya ısındıkça daha sık, şiddetli ve uzun süreli hale geleceğini belirten WMO, bu yıl Avrupa’nın İspanya, Fransa ve Yunanistan dahil bölgelerinde aşırı sıcaklar ve büyük orman yangınları gözlemlendiğini ifade etti. Bu gelişmeler, Dünya Sağlık Örgütü’nün hava kalitesi hedeflerine ulaşmayı daha da zorlaştırabilir.