Türkiye’den yapay zeka için uluslararası mekik diplomasisi

Türkiye, yapay zeka alanında küresel standartların belirlenmesinde etkin rol üstlenmek amacıyla 2026‑2030 dönemi için “Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı” kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda bir strateji yürütüyor. Plan çerçevesinde ülke, OECD Yapay Zeka İlkeleri, Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı, Birleşmiş Milletler, G20, ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi platformlarda teknik görüş ve pozisyon belgeleri sunacak.

Ayrıca Türkiye, ikili ve bölgesel teknoloji ittifakları, veri anlaşmaları ve hesaplama kaynaklarının paylaşımına yönelik çerçeve sözleşmeleri geliştirmeyi planlıyor. 2027 sonuna kadar en az beş ülkeyle yapay zeka işbirliği çerçeve anlaşması, üç uluslararası kurumla mutabakat ve üç hedef pazarda karşılıklı tanıma ya da uygunluk işbirliği başlatılması hedefleniyor. Başarı, imzalanan anlaşmalarla ölçülmeyecek; teknik çalışma grupları, ortak test protokolleri, veri ve hesaplama paylaşım çerçeveleri gibi somut çıktılar da değerlendirilecek. Veri paylaşımında KVKK, uluslararası veri koruma yükümlülükleri, veri egemenliği, karşılıklılık, ulusal güvenlik, ticari sır ve fikri mülkiyet ilkeleri gözetilecek.

Türk Dilleri Büyük Dil Modeli 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınacak; Türk Devletleri Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı, D8 ve bölgesel ortaklarla pilot çalışmalarla Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan dil teknolojileri geliştirilecek. 2027’ye kadar en az üç bölgesel ortakla kapasite geliştirme programı, iki stratejik ortakla veri merkezi anlaşması ve iki sektörde ortak veri kataloğu veya model adaptasyon programı devreye alınması planlanıyor. İstanbul, yapay zekanın uluslararası vitrini ve yatırım diplomasi şehri olarak konumlandırılıyor; burada küresel etkinlikler, yatırımcı buluşmaları ve demo günleri düzenlenecek.