Trump’tan Suudi Arabistan’a nükleer anlaşma için İsrail şartı
ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Arabistan ile imzalanan 30 yıllık nükleer işbirliği anlaşmasını Kongre’nin incelemesine sundu. Anlaşma, ABD şirketlerinin Suudi Arabistan’ın nükleer altyapısında merkezi bir rol üstleneceğini ve yabancı rakipleri büyük ölçüde dışarıda bırakacağını öngörüyor. Yönetim yetkilisi, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Riyad’ın İsrail ile ilişkileri normalleştirip İbrahim Anlaşmaları’na katılması gerektiğini belirtti. Trump’ın eklediği bu şart, anlaşmanın onaylanmasının önündeki en önemli siyasi engel olarak kalmaya devam ediyor.
İki taraf, Amerikan şirketlerinin krallıkta uranyum zenginleştirme tesisi kurmasının ticari açıdan uygulanabilirliğini incelemek üzere iki yıllık bir çalışma yapacak. Çalışma yerli zenginleştirmeyi gerektirirse tesisin ABD şirketleri tarafından kurulması planlanıyor. Düzenleme, hassas nükleer teknolojinin Suudi tarafıyla paylaşılmasını engelleyecek hükümler içerecek. Suudi yetkililer, uranyum yataklarını kullanarak sivil nükleer enerji sektörünü geliştirmek ve petrol tüketimini azaltarak ihracatı artırmak istediklerini savunuyor.
Anlaşmanın onaylanması, ABD yasalarına göre Kongre’nin ortak karar kabul etmesi ve üçte iki çoğunluk sağlamasıyla mümkün. Trump yönetimi, Amerikan şirketlerinin sürece hakim olmasının programın barışçıl kalmasını güvence altına alacağını savunurken, eleştirmenler bunun Orta Doğu’da hassas nükleer teknolojilerin yayılmasını teşvik edebileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan, Biden döneminde İsrail ile normalleşmeye yaklaşmıştı; ancak Hamas’ın Ekim 2023 saldırıları ve ardından gelen Gazze operasyonları Riyad’ın normalleşme sürecinden geri adım atmasına yol açtı.
